Murobaha — islom moliyasida eng keng tarqalgan moliyalashtirish usullaridan biri. U an'anaviy kredit yoki qarzdan tubdan farq qiladi.
Murobaha qanday ishlaydi?
Oddiy qilib aytganda:
- **Mijoz** bankdan mashina, uy yoki jihoz olishni xohlaydi
- **Bank** o'sha tovarni sotuvchidan o'zi sotib oladi
- **Bank** tovarni mijozga kelishilgan marja (foyda) bilan sotadi
- **Mijoz** ushbu summani bo'lib yoki bir yo'la to'laydi
Asosiy farq shundaki — bank foiz olmaydi, balki tovarni oldi-sotdi qilishdan savdo foydasi oladi.
Muhim: Murobahaning to'g'ri amalga oshirilishi uchun bank **avval tovarni o'z egaligiga o'tkazib olishi** shart. Agar bu bajarilmasa — tranzaksiya islom moliyasi talablariga mos kelmaydi.
O'zbekistonda murobaha
2024-yilga kelib O'zbekistonning 12 ta banki ICD kredit liniyalari orqali murobaha xizmatlarini ko'rsata boshlagan. Bu soha jadal rivojlanmoqda va bu tadbirkorlar uchun yangi imkoniyatlarning ochilishini anglatadi.
Xulosa
Murobaha — bu nafaqat halol moliyalashtirish usuli, balki ikkala tomon uchun aniq, shaffof va adolatli kelishuv. Shartlari oldindan ma'lum, foyda belgilangan, xatar taqsimlangan.
Murobaha bo'yicha chuqurroq bilim olmoqchimisiz? "Biznesda Islom moliyasi" kursining 7-darsi to'liq murobahaga bag'ishlangan.